Laserowa korekcja wzroku jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych metod trwałego korygowania wad refrakcji. Nie oznacza to jednak, że jest rozwiązaniem odpowiednim dla każdego oka. Wysoka krótkowzroczność, zbyt cienka rogówka czy określone parametry anatomiczne oka mogą ograniczać możliwość bezpiecznego zastosowania lasera. W takich sytuacjach alternatywą mogą być soczewki fakijne, czyli rozwiązanie pozwalające skorygować wadę bez modelowania rogówki i bez usuwania naturalnej soczewki oka. To szczególnie interesująca metoda dla osób z wysokimi wadami refrakcji oraz pacjentów, którzy przeszli kwalifikację do laserowej korekcji wzroku, lecz ze względów medycznych nie mogą zostać poddani takiemu zabiegowi.
Czym są soczewki fakijne i jak korygują wadę wzroku?
Soczewka fakijna jest niezwykle cienkim implantem wewnątrzgałkowym, który podczas zabiegu chirurgicznego umieszcza się w oku pacjenta. Jednym z najczęściej stosowanych rozwiązań tego typu jest ICL (Implantable Collamer Lens). W przypadku soczewek tylnokomorowych implant zostaje precyzyjnie umiejscowiony pomiędzy tęczówką a naturalną soczewką oka, dzięki czemu może korygować wadę refrakcji bez konieczności usuwania własnej soczewki pacjenta.
Słowo „fakijna” ma tutaj istotne znaczenie – oznacza, że naturalna soczewka oka pozostaje na swoim miejscu. To zasadnicza różnica w porównaniu np. z operacją zaćmy, podczas której naturalną soczewkę usuwa się i zastępuje implantem. Dzięki jej zachowaniu młodszy pacjent nie traci naturalnego mechanizmu akomodacji, czyli zdolności oka do zmiany ostrości podczas patrzenia na przedmioty znajdujące się w różnych odległościach.
Różnica względem laserowej korekcji jest równie istotna. W metodach laserowych efekt refrakcyjny uzyskuje się poprzez precyzyjną zmianę krzywizny rogówki. Przy implantacji soczewki fakijnej rogówka nie jest w ten sposób modelowana – dodatkowy układ optyczny zostaje wprowadzony do wnętrza oka. Pozwala to korygować również wady, przy których ilość tkanki rogówkowej konieczna do usunięcia laserem byłaby zbyt duża.
Sam zabieg jest stosunkowo krótki – zazwyczaj trwa kilkanaście minut i przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym, najczęściej kroplowym. Przez niewielkie nacięcie chirurg wprowadza złożoną soczewkę do oka, gdzie rozwija się ona i zostaje umieszczona w zaplanowanym położeniu.
Kiedy soczewki fakijne mogą być lepszą alternatywą dla lasera?
Jednym z najważniejszych wskazań jest wysoka wada wzroku. Zakres możliwej korekcji zależy od konkretnego modelu soczewki i wskazań producenta, jednak technologia ICL może być stosowana także przy bardzo dużej krótkowzroczności. Przykładowo dla wybranych soczewek EVO ICL zakres redukcji krótkowzroczności sięga -20 D. Dostępne są również modele toryczne przeznaczone do jednoczesnej korekcji astygmatyzmu.
Drugą istotną grupę stanowią osoby, u których problemem jest zbyt cienka lub nieodpowiednia do zabiegu laserowego rogówka. Laserowa korekcja wzroku wymaga zachowania bezpiecznej ilości tkanki rogówkowej. Im większa wada, tym większa może być ingerencja potrzebna do uzyskania zakładanego efektu. Soczewka fakijna działa według zupełnie innej zasady, dlatego nie wymaga usuwania tkanki w centralnej części rogówki.
Metoda ta może być rozważana również u wybranych pacjentów, u których istotnym problemem jest zespół suchego oka. Ponieważ implantacja nie polega na laserowym modelowaniu rogówki, profil wpływu zabiegu na jej unerwienie i powierzchnię oka jest inny, niż w procedurach laserowych. Nie oznacza to jednak, że samo występowanie suchego oka automatycznie kwalifikuje pacjenta do ICL – decyzję zawsze poprzedza szczegółowa diagnostyka.
Typowym kandydatem jest osoba dorosła, często w wieku 21-45 lat, ze stabilną wadą refrakcji i zachowaną naturalną akomodacją. Istotną cechą soczewek fakijnych jest również możliwość ich chirurgicznego usunięcia lub wymiany. W przeciwieństwie do laserowej zmiany kształtu rogówki implant nie powoduje trwałego usunięcia jej tkanki.
Soczewki fakijne czy laserowa korekcja wzroku?
Obie technologie prowadzą do podobnego celu – zmniejszenia zależności od okularów lub soczewek kontaktowych – ale osiągają go w zupełnie inny sposób. Laser zmienia geometrię rogówki, natomiast ICL wprowadza do oka dodatkowy element optyczny bez usuwania naturalnej soczewki. Laserowa korekcja jest ingerencją w tkankę rogówki i jej efekt anatomiczny jest nieodwracalny. Soczewkę fakijną można natomiast w określonych sytuacjach usunąć lub wymienić, choć wymaga to kolejnej procedury chirurgicznej.
ICL ma szczególne znaczenie przy wysokich wadach refrakcji oraz wtedy, gdy parametry rogówki ograniczają możliwość wykonania zabiegu laserowego. Jednocześnie trzeba pamiętać, że jest to chirurgia wewnątrzgałkowa, a więc ma własny profil możliwych powikłań i wymaga bardzo dokładnej kwalifikacji oraz późniejszych kontroli okulistycznych.
Soczewki fakijne mogą być wartościową alternatywą dla laserowej korekcji wzroku, szczególnie w przypadku wysokich wad refrakcji lub parametrów oka, które ograniczają możliwość zastosowania lasera. O wyborze odpowiedniej metody zawsze powinna jednak decydować dokładna diagnostyka i indywidualna kwalifikacja. W Laguna Medical pacjenci mogą skorzystać zarówno z laserowej korekcji wzroku, jak i korekcji z wykorzystaniem soczewek fakijnych. Szczegółowe badania pozwalają ocenić, która z dostępnych metod będzie odpowiednia w danym przypadku, z uwzględnieniem rodzaju wady, budowy oka oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.